In 2011 is het precies honderd jaar geleden dat Professor Kaj Franck (1911 – 1989) geboren werd. Ter ere van die gebeurtenis zal het Design museum Gent van 19 november 2011 tot 26 februari 2012 een tentoonstelling op touw zetten over Francks levenswerk. Deze tentoonstelling wordt voorbereid i.s.m. het Designmuseo Helsinki.
Kaj Franck heeft meer dan enig ander ontwerper de alledaagse materiële cultuur van de Finnen beïnvloed. Hij was artistiek directeur en ontwerper bij de porseleinfabriek Arabia en de glasfabriek Nuutajärvi van de jaren 1940 tot de jaren 1970, toen zijn esthetische ontwerpen een plaats verwierven in de Finse woningen.
Franck was ook een belangrijk pedagoog, die een onmiskenbare invloed heeft gehad op de ontwikkeling van latere generaties ontwerpers.
Kaj Franck kwam uit een ontwikkelde familie en had stevige connecties met de Centraal-Europese materiële cultuur. Zijn eigen designidioom was gebaseerd op respect voor de vormen van oude artefacten.
Deze waren verfijnd door het gebruik en door ze op dusdanige wijze te gebruiken dat ze ook aan moderne behoeften konden voldoen. Als artistiek directeur van de glasfabriek Nuutajärvi concentreerde hij zich tevens op het ontwerpen van voorwerpen uit kunstglas.
Een interessant perspectief op het werk van Kaj Franck wordt geboden door zijn speciale relatie met de Japanse esthetiek.
Kaj Franck: Tupa, 1948
De tentoonstelling en de catalogus gaan over de uitgangspunten van de designfilosofie van Kaj Franck, zijn professionele activiteiten, de werken die hij heeft voortgebracht en hun betekenis vanuit een brede invalshoek.
Het belangrijkste materiaal van de tentoonstelling en de catalogus is gebaseerd op de collecties van Designmuseo Helsinki en op een grote hoeveelheid visueel en archiefmateriaal dat Kaj Franck naliet aan dit museum.
De tentoonstelling zal ook een grote hoeveelheid materiaal tonen dat in bruikleen is van andere collecties. Dat materiaal werd gedocumenteerd en gefotografeerd voor de catalogus.
De catalogus en de tentoonstelling brengen het veelomvattende werk van Kaj Franck in kaart: industrieel ontwerp, in massa geproduceerde keramiek en glaswerk, en kunstglas.
Specifieke thema’s die aan bod komen zijn de volgende.
De oorsprong en uitgangspunten van Francks werk op het vlak van design (familiegeschiedenis, opleiding en zijn vroege werken).
Brieven uit het buitenland – de correspondentie die Kaj Franck voerde met zijn familie.
Samenwerking met bedrijven en de industrie.
In massa geproduceerd glaswerk – de vereisten voor productie vs. design.
Een hervormer van keramisch design.
Een ontwerper van bedrukte stoffen.
Werken geïnspireerd door de specifieke eigenschappen van het materiaal – met respect voor de toegepaste kunst.
Kaj Franck en Japan.
Pedagogisch werk.
De impact van Kaj Franck op de materiële cultuur in Finland.
De catalogus zal ook een geillustreerd overzicht bevatten van het in massa geproduceerde werk van Franck.
De personen die hebben meegewerkt aan de catalogus zijn Museumdirecteur Marianne Aav, designjournalist Carla Enbom, de architect en journalist Igor Herler, Kaisa Koivisto PhD, Professor Päikki Priha, onderzoeker Susanna Vakkari, Professor Susann Vihma, en Professor Tapio Yli-Viikari.
Kaj Franck
Design museum Gent | 19.11.2011-26.2.2012
Header image | Kaj Franck: Kartio, 1953
Copyright images | Design Museum Helsinki, Rauno Träskelin